fa ارزیابی برخی از صفات مرفوفیزیولوژیکی و شاخص‌های رشد برنج (Oryza sativa L.) در روش‌های آبیاری فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">منظور</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بررسی تجزیه</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تحلیل</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شاخص&shy;های</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">رشد</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">صفات مرفوفیزیولوژیک</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> برنج</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آزمایشی در قالب طرح آماری به روش کرت&shy;های یک بار خرد شده با سه سطح آبیاری و شش سطح محلول&shy;پاشی با سه تکرار در معاونت مؤسسه تحقیقات برنج (مازندران، آمل) در سال 1396 به اجرا در آمد. با اندازه&shy;گیری وزن خشک کل و سطح برگ در شش نوبت در طول رشد برنج، روند تغییرات شاخص&shy;های رشد به روش تابعی نسبت به روز پس از نشاکاری رسم شد. نتایج نشان داد که عامل آبیاری از نظر عملکرد شلتوک، عملکرد بیولوِژیک و ارتفاع بوته در سطح احتمال یک درصد و از نظر تعداد پنجه بارور در سطح پنج درصد معنی&shy;دار شد. عامل کود در هیچ یک از صفات مورد بررسی معنی&shy;دار نگردید. برهم&shy;کنش آبیاری و کود از نظر عملکرد شلتوک در سطح احتمال پنج درصد و از نظر عملکرد بیولوژیک در سطح احتمال یک درصد معنی&shy;دار گردید. بیش&shy;ترین عملکرد شلتوک با میانگین 7284 کیلوگرم در هکتار و کم&shy;ترین آن با میانگین 4690 کیلوگرم در هکتار به ترتیب مربوط به آبیاری غرقابی در شرایط محلول&shy;پاشی نیتروژن+ پتاسیم و آبیاری تناوب خشکی و رطوبت در شرایط محلول&shy;پاشی با آب معمولی بوده است. بیش&shy;ترین شاخص سطح برگ در آبیاری اشباع به مقدار (27_/5) و کم&shy;ترین آن مربوط به تیمار آبیاری تناوب خشکی و رطوبت به مقدار (17_/4) در رقم کشوری به دست آمد.</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> بنابراین</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">با</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">توجه</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دستیابی حداکثر</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شاخص</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سطح</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">برگ، تجمع کل ماده خشک و</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سرعت رشد محصول</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در آبیاری اشباع می&shy;توان آن را </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در بین روش&shy;های آبیاری برنج</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به عنوان گزینه برتر تحت</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شرایط</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مشابه</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">با</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مطالعه</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">حاضر پیشنهاد نمود.</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></strong> <strong>In order to investigate the analysis of growth indices and morphophysiological traits of rice, an experiment in the form of statistical split plots design with three levels of irrigation and six foliar application with three replications was conducted at Deputy of Rice Research Institute (Mazandaran- Amol) in 2017. By measuring the total dry weight and leaf area six times during rice growth, the trend of changes in growth indices was plotted by functional method relative to the day after transplanting. The results showed that the irrigation factor was significant in terms of paddy yield, biological yield and plant height at the level of one percent probability and in terms of the number of fertile tillers at the level of five percent. Fertilizer factor was not significant in any of the investigated traits. Irrigation and fertilizer interaction was significant in terms of paddy yield at five percent probability level and biological yield at one percent probability level.The highest yield of paddy with an average of 7284 kilogram per hectare and the lowest with an average of 4690 kilogram per hectare were related to submerged irrigation under nitrogen + potassium foliar application conditions and alternating drought and moisture irrigation under normal water foliar application conditions. The highest leaf area index in saturated irrigation was obtained at the rate of (5.27) and the lowest was related to alternating drought and moisture irrigation treatment at the rate of (4.17) in Keshvari cultivar. Therefore, considering the achievement of maximum leaf area index, total dry matter accumulation and crop growth rate in saturated irrigation, it can be suggested among rice irrigation methods as a superior option under similar conditions to the present study.</strong> برنج, شاخص‌ سطح برگ, عملکرد و ماده خشک. Rice, Leaf area index, Yield and Dry matter. 115 131 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-239&slc_lang=fa&sid=1 Nematollah Sedaghat نعمت اله صداقت 10031947532846007021 10031947532846007021 Yes Abbass Biabani عباس بیابانی 10031947532846007022 10031947532846007022 No Hosien Sabouri حسین صبوری 10031947532846007023 10031947532846007023 No Mortaza Nasiri مرتضی نصیری 10031947532846007024 10031947532846007024 No استادیار پژوهش مؤسسه تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل Allahyar Fallah الهیار فلاح 10031947532846007025 10031947532846007025 No استادیار پژوهش مؤسسه تحقیقات برنج کشور، معاونت مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، آمل Saeed Safikhani سعید صفی خانی 10031947532846007026 10031947532846007026 No