fa بررسی امکان کاهش خسارت کمی و کیفی کلزا رقم نپتون در شرایط کم‌آبی با کاربرد محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک و عناصر ریزمغذی فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌منظور </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بررسی امکان کاهش خسارت کمی و کیفی کلزا رقم نپتون در شرایط کم‌آبی با کاربرد محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک و عناصر ریزمغذی در</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> شرایط آب‌و‌هوایی خرم‌آباد،</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات فاک</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">توریل</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 96-95 در دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان اجرا گردید.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آبیاری در دو سطح 20 و 70 درصد تخلیه ظرفیت زراعی در کرت‌های اصلی و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ترکیب عناصر ریزمغذی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">B1</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عدم مصرف و</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">B2</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">محلول‌پاشی با نسبت 2 در هزار</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) و عامل اسید سالیسیلیک (غلظت‌های صفر، 5/0، 1 و 5/1 میلی‌مولار) در کرت‌های فرعی مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نشان</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">داد</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">که</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اثر</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ات ساده تنش کم‌آبی، محلول‌پاشی کود ریزمغذی</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و اسید سالیسیلیک بر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کلیه صفات مورد آزمایش معنی‌دار بود. هم‌چنین برهم‌کنش سه‌گانه بر تعداد خورجین در بوته، عملکرد دانه، عملکرد روغن و کارتنویید معنی‌دار شد. بیش‌ترین عملکرد دانه و عملکرد روغن به‌ترتیب با میانگین 7/4424 و 7/2036 کیلوگرم در هکتار در تیمار آبیاری مطلوب و محلول‌پاشی کود ریزمغذی با غلظت 2 در هزار و اسید سالیسیلیک با غلظت 5/1 میلی‌مولار به‌دست آمد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> تنش کم‌آبی کلروفیل کل، کارتنویید، تعداد خورجین در بوته، تعداد دانه در خورجین، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، درصد روغن و عملکرد روغن را به ترتیب 14، 28، 20، 17، 27، 42، 14 و 49 درصد کاهش داد، اما محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک و عناصر ریزمغذی توانست ضمن افزایش مقاومت به شرایط تنش کم‌آبی، از</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">طریق</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بهبود</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ویژگی‌های</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">رشدی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">فیزیولوژیک</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گیاه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از جمله</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">افزایش</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">رنگیزه‌های</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">فتوسنتزی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شرایط مساعدی</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">را</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">برای</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">رشد</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مطلوب‌تر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گیاه،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">فراهم</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نموده و با افزایش اجزای عملکرد دانه نهایتاً عملکرد دانه را در شرایط عدم تنش 29 درصد (5/1281 کیلوگرم در هکتار) و در شرایط تنش 36 درصد ( 9/1064 کیلوگرم در هکتار) افزایش دهد. </span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">لذا کود ریزمغذی فرتی ‌میکس سه‌گانه (آهن+روی+منگنز) با غلظت 2 در هزار به‌همراه غلظت‌ 5/1 میلی‌مولار </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">اسید </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سالیسیلیک </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جهت کاهش اثرات سوء تنش کم‌آبی و حصول عملکرد مناسب توصیه می‌گردد</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong> <strong>In order to investigate the possibility of reducing the quantitative and qualitative damage of rapeseed Neptune cultivar in water deficit tension conditions by applying foliar application of salicylic acid and micronutrients in Khorramabad climate, an experiment was conducted as a factorial split plot in a randomized complete blocks statistical design with three replications at Faculty of Agriculture Lorestan University in cropping year 2016-2017. Irrigation at two levels of 20 and 70 percent of field capacity depletion was applied in the main plots and composition of micronutrients (B1 non- consumption and B2 foliar application with a ratio of 2 per thousand) and salicylic acid factor (concentrations of zero, 0.5, 1 and 1.5 millimolar) were compared in sub-plots. The results showed that the simple effects of water deficit tension, foliar application of micronutrients fertilizer and salicylic acid on all tested traits were significant. Also, the triple interaction on number of pods per plant, seed yield, oil yield and carotenoids was significant. The highest seed yield and oil yield were obtained with an average of 4424.7 and 2036.7 kilogram per hectare in the optimal irrigation treatment and foliar application of micronutrients fertilizer with a concentration of 2 per thousand and salicylic acid with a concentration of 1.5 millimolar, respectively. Water deficit tension decreased total chlorophyll, carotenoid, number of stalks per plant, number of seeds per stalk, one-thousand seed weight, grain yield, oil percentage and oil yield by 14, 28, 20, 17, 27, 42, 42, 14 and 49 percent, respectively. However, foliar application of salicylic acid and micronutrients, while increasing resistance to water deficit tension conditions, could improve plant growth and physiological characteristics, including increasing photosynthetic pigments, provide favorable conditions for better plant growth and by increasing the grain yield components, finally increase the grain yield by 29 percent (1281.5 kilogram per hectare)in non tension conditions and 36 percent (1064.9 kilogram per hectare) in tension conditions. Therefore, a triple fertimix micronutrient fertilizer (iron + zinc + manganese) with a concentration of 2 per thousand is recommended along with a concentration of 1.5 millimolar of salicylic acid to reduce the negative effects of water deficit tension and achieving acceptable yield.</strong> کارتنوییدها, کلروفیل, تغذیه برگی و اجزای عملکرد. Carotenoids, Chlorophyll, Leaf nutrition and Yield components. 65 81 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-236&slc_lang=fa&sid=1 Yones Mir یونس میر 10031947532846007238 10031947532846007238 Yes Mashala Daneshvar ماشاله دانشور 10031947532846007239 10031947532846007239 No Ahmad Esmaeili احمد اسماعیلی 10031947532846007240 10031947532846007240 No