crop physiology journal

fa اثر تنش خشکی و محلول‌پاشی روی بر برخی صفات فیزیولوژیک و زراعی ارقام گلرنگ Effect of Drought Tension and Foliar Application of Zinc on Some Physiological and Agronomic Traits of Safflower Cultivars فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable در این تحقیق بهمنظور بررسی اثر محلولپاشی عنصر روی (Zn) بر برخی صفات فیزیولوژیک و زراعی ارقام گلرنگ تحت تنش خشکی، آزمایشی بهصورت اسپیلت پلات فاکتوریل بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار بهمدت دو سال (96-1395 و 97-1396) در مزرعه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج اجرا شد. در این آزمایش عامل آبیاری در دو سطح شامل آبیاری کامل و تنش خشکی بهصورت قطع آبیاری از مرحله پرشدن دانه در کرتهای اصلی، عاملهای فرعی شامل محلولپاشی عنصر روی از منبع کلات روی در سه سطح عدم محلولپاشی (شاهد) و محلولپاشی به میزان 6/0 و 2/1 کیلوگرم در هکتار و ارقام، شامل 5 رقم گلرنگ (صفه، گل مهر، گلدشت، پدیده و پرنیان) بهصورت  فاکتوریل در کرتهای فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که برهمکنش آبیاری×رقم بر دمای طبق، شاخص کلروفیل (Spad) و اجزای عملکرد دانه، برهمکنش رقم×محلولپاشی روی بر اجزای عملکرد دانه و برهمکنش آبیاری×رقم×محلولپاشی بر درصد روغن دانه در سطح یک درصد معنیدار بود. محلولپاشی روی بهدلیل افزایش محسوس تعداد طبق در بوته و تعداد دانه در طبق سبب زیادتر بودن عملکرد دانه به میزان 5/16 درصد در مقایسه با شرایط بدون کاربرد روی، در گیاه گلرنگ شد. همچنین محلولپاشی روی به میزان 2/1 کیلوگرم در هکتار در مرحله پر شدن دانه بیشترین اثر مثبت را در افزایش اجزای عملکرد دانه ارقام گلرنگ بهخصوص رقم پرنیان داشت. در این بررسی رقم پرنیان بهواسطه دمای طبق کمتر (4/28 درجه سانتیگراد) و شاخص کلروفیل (1/69) زیادتر از نظر تعداد طبق در بوته (4/28)، تعداد دانه در طبق (8/89) و وزن هزار دانه (46/40 گرم) برتری محسوسی نسبت به سایر ارقام مورد مطالعه گلرنگ در شرایط تنش خشکی داشت. ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺘﺎیج ﺑﻪدﺳﺖ آﻣﺪه، اﮔﺮﭼﻪ ﺗﻨﺶ ﺧﺸﮑﯽ ﻣﻮﺟﺐ خسارت به گلرنگ شد، اما محلولپاشی روی ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺑﺨﺸﯽ از خسارت ﻧﺎﺷﯽ از ﺗﻨﺶ ﺧﺸﮑﯽ را ﺟﺒﺮان ﻧﻤﺎید. In the present research in order to investigate the effect of foliar application of zinc (Zn) on some physiological and agronomic traits of safflower cultivars under drought tension, an experiment was conducted as a split plot factorial based on randomized complete blocks design with three replications for two years (2016-2018) at the experimental field of Seed and Plant Improvement Research Institute in Karaj. In this experiment, irrigation factor in two levels including complete irrigation and drought tension in the form of irrigation-cut from seed filling stage in the main plots, sub-factors including foliar application of zinc from zinc chelate source at three levels of non-foliar application (control) and foliar application at the rate of 0.6 and 1.2 kilogram per hectare and cultivars including 5 safflower cultivars(Sofeh, Golmehr, Goldasht, Padideh and Parnian) were devided into subplots as the factorial arrangement. The results showed that the interaction of irrigation × cultivar on head temperature, chlorophyll index (spad) and grain yield components, interaction of cultivar ×foliar application of zinc on grain yield components and interaction of irrigation × cultivar × foliar application on grian oil percentage was significant at one percent level.  Foliar application of zinc due to a significant increase in the number of heads per plant and the number of seeds per head increased grain yield by 16.5 percent compared to conditions without the use of zinc in safflower. Also, foliar application of zinc at the rate of 1.2 kilogram per hectare in the grain filling stage had the most positive effect on increasing the grain yield components of safflower cultivars, especially Parnian cultivar. In this investigation, Parnian cultivar due to lower head temperature (28.4 degree centigrade) and higher chlorophyll index (69.1) in terms of number of heads per plant (28.4), number of seeds per head (89.8) and one-thousand grain weight (40.46 gram) had a significant superiority over other studied safflower cultivars under drought tension conditions. According to the obtained results, although the drought tension is causing damage to safflower, but foliar application of zink partially compensated the damage caused by drought tension. دمای طبق, شاخص سطح برگ, عملکرد دانه و قطع آبیاری. Head temperature, Leaf area index, Seed yield and Irrigation-cut. 27 43 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-234&slc_lang=fa&sid=1 Fazel Rahmani فاضل رحمنی 10031947532846006998 10031947532846006998 No Saeed seyfzade سعید سیف زاده 10031947532846006999 10031947532846006999 No Hamid Jabbari حمید جباری 10031947532846007000 10031947532846007000 Yes سازمان تحقیقات آموزش وترویج کشاورزی کرج Alireza Valadabadi علیرضا ولدآبادی 10031947532846007001 10031947532846007001 No Esmaeil Hadidi Masouleh اسماعیل حدیدی ماسوله 10031947532846007002 10031947532846007002 No