fa بررسی کاربرد سوپرجاذب بر برخی صفات فتوستنزی و فیزیولوژیک گندم در شرایط تنش خشکی فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تنش خشکی یکی از عوامل مهم محدود کننده رشد و نمو گیاهان زراعی می‌باشد</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> این آزمایش به‌صورت کرت‌های یک‌بارخرد شده در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کلیبر در سال زراعی 1396 اجرا گردید. در این آزمایش </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تأثیر</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> سه سطح تنش خشکی پس از 60، 90 و 12</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">0 </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">A</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در کرت&shy;های اصلی</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و سه سطح</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">صفر، 75 و 150 کیلوگرم در هکتار سوپر جاذب در کرت‌های فرعی بر صفات فیزیولوژیکی گندم رقم میهن مورد مقایسه قرار گرفت.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">برهم&shy;کنش تنش </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">خشکی</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و سوپرجاذب بر </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هدایت روزنه‌ای، پایداری غشای سلولی، پرولین و شاخص کلروفیل برگ</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">معنی‌د‌ار</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> بود. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مقایسه میانگین برهم&shy;کنش تنش خشکی و </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سوپرجاذب</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> نشان داد که حداکثر میزان شاخص کلوفیل 70/6 درصد، هدایت روزنه‌ای 45/7 مول دی‌اکسیدکربن در متر مربع در ثانیه</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و پایداری عشای سلولی 25/48 درصد</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> توسط تیمار 75 </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کیلوگرم</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در هکتار کاربرد سوپرجاذب </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در سطح تنش خشکی </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">60 </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">میلی</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">متر تبخیر</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> حاصل شد. نتایج مقایسه میانگین تیمارها مشخص نمود که بیش‌ترین میزان تعرق 10/6 میلی‌مول آب در متر مربع در ثانیه، سرعت فتوسنتز 23/28 میکرومول دی‌اکسیدکربن در متر مربع در ثانیه، حداکثر کارآیی فتوشیمیایی فتوسیستم </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">II</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">894/0 و </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">میزان دی&shy;اکسیدکربن روزنه‌ای 02/556 میلی‌مول دی‌اکسیدکربن در متر مربع در ثانیه</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> مربوط به تیمار 60 میلی‌متر تبخیر و بیش‌ترین میزان کروبوهیدات‌های محلول 31/121 میکروگرم گلوگز در گرم وزن تر مربوط به تیمار 120 میلی‌متر تبخیر بود. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">استفاده از سوپرجاذب به‌طور معنی‌دار صفات فیزیولوژیکی نظیر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سرعت فتوسنتز، هدایت روزنه‌ای، شدت تعرق، حداکثر کارآیی فتوشیمیایی فتوسیستم </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">II</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و شاخص کلروفیل را افزایش داد. بنابراین، تیمار 60 میلی‌متر تبخیر و مصرف 75 کیلوگرم سوپرجاذب در هکتار به‌عنوان تیمار برتر برای دستیابی به بیش‌ترین میزان صفات فیزیولوژی گندم توصیه می‌گردد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong> <strong>Drought stress is one of the most important factors limiting the growth and development of crops. This experiment was conducted using a split-plot arrangement in randomized complete block design with 3 replications in research field of Islamic Azad University of Kaleibar, Iran in crop year 2017. In this experiment, the effect of three levels of drought stress after 60, 90 and 120 mm evaporation from Class A evaporation pan in the main plots and three levels of zero, 75 and 150 kg.ha^-1 in sub-plots on the physiological characteristics in wheat (<em>Triticum aestivum</em> cv.Mihan) the comparison was made. The results of analysis of variance showed that the interaction of drought stress and superabsorbent on stomatal conductanc, cell membrane stability, proline and leaf chlorophyll index was significant. The results of comparison the mean interaction between drought stress and superabsorbent showed that the maximum chlorophyll index 6.70%, stomatal conductance 7.45 </strong><strong>molCo₂.^m-2.s-1</strong><strong> and cell nomadic stability 48.25% was evaporated by 75 kg / ha treatment of superabsorbent application at drought in 60 mm evaporation, respectively.</strong> <strong>Comparison of the average treatment showed that the highest transpiration rate 6.10</strong><strong> &mu;mol H₂O. m^-2.s-1</strong><strong>, photosynthesis rate 28.23 </strong><strong>molCo₂.^m-2.s-1</strong><strong>, maximum photochemical efficiency of PSII .894 and leaf internal Co₂ 556.02 </strong><strong>molCo₂.^m-2.s-1</strong><strong> was related to treatment 60 mm evaporation and the highest amount of soluble carbohoids 121.31 &mu;g glucose.g fw was related to treatment 120 mm evaporation. The use of superabsorbents significantly increased physiological traits such as relative water content, photosynthesis rate, stomatal conductance, transpiration rate, maximal photochemical efficiency of photosystem II, and chlorophyll index. Therefore, irrigation of 60 mm evaporation and consumption of 75 kg.ha^-1 of superabsorbent as the best treatment is recommended to achieve the maximum amount of wheat physiological traits.</strong> تعرق, خشکی, سرعت فتوسنتز و فلورسانس کلروفیل. Transpiration, Drought, Photosynthesis rate and Chlorophyll fluorescence. 131 147 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-226&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Mahmoudi حسین محمودی 10031947532846006316 10031947532846006316 No Ahmad Afkari احمد افکاری 10031947532846006317 10031947532846006317 Yes