fa مقایسه‌ی صفات فنولوژی لاین‌های پیشرفته‌ی گندم در شرایط اصفهان فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology پژوهشي Research گندم با نام علمی Triticum aestivum L. یکی از محصولات مهم و استراتژیک بوده و با ارزش‌ترین ماده‌ی غذایی مردم جهان، به خصوص کشورهای جهان سوم است. لذا، هر گونه اقدامی در جهت ارتقای کمی و کیفی این محصول بسیار مهم، امری اجتناب ناپذیر است. بدین جهت، بررسی‌هایی در خصوص صفات فنولوژی لاین‌های امید بخش گندم در شرایط آب و هوایی اصفهان صورت پذیرفت. در این پژوهش تعداد 17 لاین پیشرفته‌ی انتخابی از آزمایش‌های مقایسه‌ی عملکرد در منطقه کبوتر آباد اصفهان و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در مقایسه با رقم شاهد بهار به مدت دو سال زراعی متوالی 89- 1387 بررسی گردید. صفات کمی مورد بررسی شامل: عملکرد دانه، روزتا جوانه‌زنی، روزتا پنجه زنی، روزتا ساقه‌دهی، روزتا ظهور سنبله، روزتا شیری شدن بذر، روزتا رسیدگی بودند. نتایج حاصله در خصوص لاین‌های امید بخش گندم در مقایسه با رقم گندم بهار به عنوان شاهد نشان داد که لاین‌های مورد آزمون از نظر صفات کمی مورد مطالعه در آزمایش سال اول و دوم و نیز تجزیه‌ی مرکب دو سال با یکدیگر و در مقایسه با رقم شاهد متفاوت و با اثر معنی‌دار در سطح احتمال یک درصد قابل تفکیک می‌باشند. با توجه به اینکه در میان صفت‌های فنولوژیک بررسی شده تعداد روز تا رسیدگی دانه مهم‌ترین می‌باشد لذا بیشترین تعداد روز تا رسیدگی دانه در میان لاین‌های مورد آزمون در تجزیه‌ی مرکب دو سال مربوط به لاین شماره 4 با 6/212 روز بود در حالی که کمترین عدد مربوط به لاین‌های شماره 17 و 12 به‌ترتیب با 5/206 و 8/205 روز بود. همچنین، بر اساس نتایج بدست آمده از مقایسه‌ی میانگین عملکرد دانه در تجزیه‌ی مرکب دو سال مشخص گردید که بالا‌ترین عملکرد دانه مربوط به لاین شماره 13 با 80/8 تن در هکتار بود و کمترین میزان را لاین‌های شماره 16 و 1 به‌ترتیب با 75/7 و 70/7 تن در هکتار به خود اختصاص دادند. Wheat, by the scientific name of Triticum aestivum L. is one of the most valuable and strategically important products and food in the world, especially third world countries. Therefore, any effort to improve the quality and quantity of thisvery important product is inevitable. Therefore, the phenological characteristics of some Omidbakhsh wheat lines in Isfahan climate conditions was taken. In this study, 17 selected advanced lines from experiments comparing the yeild in KabutarAbad region of Isfahan, in a randomized complete block design with three replications compared to spring control cultivar in two successive cropping years 2008-2010 was examined. Quantitative traits investigated include grain yield, Rosetta germination, Rosetta tillering, stem feeding Rosetta, Rosetta heading, the seeds of milk Rosetta, Rosetta. The results of Omidbakhsh wheat linesas compared with spring wheat cultivar as control showed the tested characteristics as regard to understudied quantitive traites in the first and second years and the combined analysis of two years with each other and with the different control cultivar and a significant effect on the level of 1% risk are seprable. Noticing that among the studied phenological adjectives, the most important factor is the number of days to maturity, so, so the maximum number of days to maturity among the lines in the combined analysis test consists of two lines of 4, with 212/6 days, meanwhile the minimum number of lines were related to 17 and 12, respectively, with 206/5 and 205/8 days. Also, based on the results of comparing the average grain yield in the combined analysis of two years, the highest grain yeild was related to line number 13 with 8/80 tons per hectare and the lowest lines numbers 16 and 1 respectively 7/75 and 7/70 tons per hectare . گندم, فنولوژی, لاین, اصفهان. Wheat, Phenology, Line, Isfahan. 69 83 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-28-74&slc_lang=fa&sid=1 A. Jaberifar علی جابری فر jaberifar@yahoo.com 1003194753284600319 1003194753284600319 Yes M. Nasr Esfahani مهدی نصراصفهانی 1003194753284600320 1003194753284600320 No A. Ghandi اکبر قندی 1003194753284600321 1003194753284600321 No A. Rashidi As ابوالفضل رشیدی اصل 1003194753284600322 1003194753284600322 No D. Afiyoni داوود افیونی 1003194753284600323 1003194753284600323 No