fa اثر محلول‌پاشی سلنات‌ سدیم بر محتوای سلنیوم دانه و برخی شاخص‌های فیزیولوژیکی ژنوتیپ‌های کلزا (Brassica napus L.) فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سلنیوم عنصری غیرفلزی است که با تأثیر بر رشد و نمو گیاهان و به&shy;خاطر حضور در سیستم&shy;های آنتی&shy;اکسیدانی، منجر به بهبود صفات رشدی و فیزیولوژیکی گیاهان می&shy;گردد. بدین منظور آزمایشی در قالب طرح آماری بلوک&shy;های کامل تصادفی به&shy;روش کرت&shy;های یک&shy; بار خرد شده با سه تکرار طی دو سال زراعی 94-1393 و 95-1394 در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج اجرا شد. محلول&shy;پاشی سلنیوم از منبع سلنات</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سدیم در کرت&shy;های اصلی در دو سطح شاهد (بدون محلول&shy;پاشی) و محلول&shy;پاشی 30 گرم در لیتر طی دو نوبت پیش از گلدهی و شش ژنوتیپ کلزای تیپ پاییزه در کرت&shy;های فرعی مقایسه گردید. اثر سال، محلول&shy;پاشی سلنیوم و ژنوتیپ بر محتوای پرولین برگ، کربوهیدرات محلول، محتوی رنگیزه&shy;های فتوسنتزی، محتوی سلنیوم و روغن دانه و عملکرد دانه معنی&shy;دار بودند. کاربرد سلنیوم منجر به افزایش پرولین (68/6 درصد)، کربوهیدرات (26/7 درصد)، کلروفیل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">a</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> (65/8 درصد)، کلروفیل کل (04/7 درصد)، سلنیوم دانه (87/79 درصد)، روغن دانه (89/0 درصد) و عملکرد دانه (01/8 درصد) در مقایسه با تیمار شاهد شد. محتوای پرولین برگ در سال زراعی 94-1393 به&shy;طور معنی&shy;دار و معادل 69/33 درصد بیش&shy;تر از سال زراعی 95-1394 بود. بیش&shy;ترین محتوی روغن و عملکرد دانه در ژنوتیپ 102</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">SW</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> به ترتیب با میانگین 7/43 درصد و 6/2060 کیلوگرم در هکتار مشاهده شد. به</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">طور کلی نتایج به&shy;دست آمده نشان داد که کشت ژنوتیپ&shy;های 102</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">SW</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Elvis</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> تحت شرایط محلول&shy;پاشی سلنیوم باعث ایجاد مطلوب&shy;ترین محتوی روغن و عملکرد دانه می&shy;گردد که قابل توصیه برای منطقه مورد آزمایش می&shy;باشد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong> <strong>Selenium is a non-metallic element that has an effect on the growth and development of plants and, due to its presence in antioxidant systems, improves the growth and physiological traits of plants. For this purpose, an experiment was conducted based on a randomized complete block design with split-plot split plot with three replications during two years of cultivation 2014-15 and 2015-16 in research farm of Seed and Plant Improvement Research Institute, Karaj, Iran. Selenium spraying (from sodium selenate source) in main plots in two levels of control (without spraying) and spraying 30 g/L in two stage&nbsp; in pre-flowering and six genotypes of autumn rapeseed in sub plots were compared. The effect of year, selenium spraying, and genotype were significant on proline content, soluble carbohydrate, photosynthetic pigmentation, selenium content, seed oil and grain yield. Application of selenium resulted in increased proline (6.68%), carbohydrate (7.26%), chlorophyll a (8.65%), total chlorophyll (7.44%), selenium grain (79.87%), seed oil (0.89%), and grain yield (8.1%) compared to the control treatment. The proline content of leaf in 2014-15 year was significantly higher and equal to 69.63% more than in 2015-16 year. The highest oil content and grain yield were observed in SW102 genotype with average of 7.47% and 2060.6 kg/ha, respectively.</strong> <strong>Generally, the results showed that cultivating SW102 and Elvis genotypes under selinum sparying conditions caused the optimal content of oil and grain yield, which is recommended for the area under test.</strong> پرولین, رنگیزه های فتوسنتزی, کربوهیدرات و عملکرد دانه. Proline, Photosynthetic pigments, Carbohydrate and Grain yield. 69 84 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-197&slc_lang=fa&sid=1 Mandana Hemmati ماندانا همتی 10031947532846005230 10031947532846005230 No Babak Delkhosh بابک دلخوش 10031947532846005231 10031947532846005231 No Amir Hossein Shirani-rad امیرحسین شیرانی راد 10031947532846005232 10031947532846005232 Yes موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر، تهران Ghorban Noor Mohammadi قربان نورمحمدی 10031947532846005233 10031947532846005233 No