fa اثر نیتروژن و سایکوسل بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی و عملکرد دانه برنج (Oryza sativa L.) فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به&shy;منظور بررسی اثر کاربرد کود نیتروژن و تنظیم کننده رشد سایکوسل بر کارایی مصرف نیتروژن، برخی ویژگی&shy;های فیزیولوژیکی و عملکرد دانه&shy; برنج، آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در صومعه سرای استان گیلان در سال 93-1392 اجرا شد. عوامل مورد بررسی شامل مقادیر کود نیتروژن در چهار سطح (بدون کاربرد نیتروژن به عنوان شاهد، کاربرد 100، 150 و 200 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار) از منبع اوره و استفاده از چهار سطح سایکوسل (عدم مصرف، 8/0، 6/1 و 4/2 لیتر در هکتار) بودند. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج نشان داد محلول</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پاشی </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">4/2 لیتر در هکتار</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> سایکوسل و کاربرد 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار، </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سرعت پر شدن دانه، </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">طول </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دوره موثر، طول دوره و دوره موثر پر شدن دانه، </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تعداد دانه در خوشه و وزن هزار دانه را افزایش داد.</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بیش&shy;</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ترین انتقال ماده خشک از ساقه و کل بوته به</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ترتیب 91/57 و 6/114 گرم در متر مربع و بیش</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ترین سهم انتقال مجدد و مشارکت ذخایر ساقه در عملکرد دانه به ترتیب 91/47 و 04/27 درصد در شرایط عدم کاربرد کود </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نیتروژن</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و محلول پاشی 4/2 لیتر در هکتار سایکوسل بود. بیش</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ترین عملکرد دانه در کاربرد 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار &nbsp;به&shy;دست آمد و کم</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ترین آن</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> به عدم مصرف نیتروژن تعلق داشت. بیش</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ترین کارایی مصرف نیتروژن به</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;&shy; </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کاربرد 100 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و کم</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ترین آن</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> به</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy; </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مصرف 200 کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن تعلق داشت. بیش</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ترین کارایی مصرف نیتروژن به </span></span></strong><strong>_{<span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span>}</strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کاربرد 4/2 لیتر در هکتار سایکوسل و کم</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ترین آن</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> به</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عدم کاربرد سایکوسل تعلق داشت. محلول</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پاشی 8/0، 6/1 و 4/2 لیتر در هکتار سایکوسل</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> عملکرد دانه را به&shy;ترتیب 47/12، 68/21 و 05/32 درصد نسبت به شاهد افزایش داد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> به</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نظر می</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">رسد محلول</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پاشی 4/2 لیتر در هکتار سایکوسل و کاربرد 200 کیلوگرم در هکتار </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نیتروژن</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> می&shy;تواند به</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">عنوان ابزار مناسب برای افزایش عملکرد دانه برنج باشد.</span></span></strong> <strong>In order to study the effects of nitrogen fertilizer and growth regulator of cycocel on </strong><strong>nitrogen use efficiency, </strong><strong>some physiological traits and grain yield of rice (</strong><strong><em>Oryza sativa </em></strong><strong>L.</strong><strong>)</strong><strong>, a factorial experiment was conducted based on randomized complete block design with three replications at the farm of Someasaraye from Gilan Provence during 2014-15. Treatments were included </strong><strong>nitrogen rates in four levels (without nitrogen application as control (N₀) and application 100 (N₁), 150 (N₂) and 200 (N₃) kg N ha^-1 as urea)</strong><strong> and four cycocel levels (without cycocel as control (</strong><strong>C₀</strong><strong>), application of 0.8 (</strong><strong>C₁</strong><strong>), 1.6 (</strong><strong>C₂</strong><strong>), 2.4 (</strong><strong>C₃</strong><strong>) L ha^-1). The results showed that foliar application of 2.4 L ha^-1&nbsp; cycocel and 200 kg N ha^-1 increased grain filling rate, grain filling period, effective grain filling period, the number of grains per ear and 1000 grains weight. The highest dry matter remobilization from shoots and stem (114.6 and 57.91 g.m^-2&nbsp;respectively) and the highest dry matter from shoots and stem reserves contribution to grain yield (47.91% and 27.04%, respectively) were obtained&nbsp; </strong><strong>without&nbsp; nitrogen application and </strong><strong>foliar application of 2.4 L ha^-1 cycocel. The highest grain yield was obtained in application of 200 kg N ha^-1 and the lowest it belongs to no </strong><strong>nitrogen application</strong><strong>. The highest nitrogen use efficiency was obtained in application of 100 kg N ha^-1 and the lowest it belongs to 200 kg N ha^-1. The highest nitrogen use efficiency was obtained in application of 2.4 L ha^-1 cycocel and the lowest it belongs to </strong><strong>no </strong><strong>cycocel</strong><strong> application. </strong><strong>Foliar application of 0.8, 1.6 and 2.4 L ha^-1 cycocel increased 12.47%, 21.68% and 32.05% from grain yield respectively in compared with control. It seems that foliar application 2.4 L ha^-1 cycocel and application of 200 kg N ha^-1 can be as a proper tool for increasing grain yield of rice.</strong> اوره, انتقال خشک, سرعت پر شدن دانه و محلول پاشی. Urea, Grain fillig rate dry remobilization and foliar application 47 67 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-196&slc_lang=fa&sid=1 Naghmeh Najafi نغمه نجفی 10031947532846005211 10031947532846005211 No Raouf Seyed Sharifi رئوف سیدشریفی 10031947532846005212 10031947532846005212 Yes Razieh khalilzadeh راضیه خلیل زاده 10031947532846005213 10031947532846005213 No