fa اثر تیمارهای مختلف رطوبتی بر محتوای متابولیت های مختلف و برخی صفات فیزیولوژیک پنج رقم نخود در منطقه کرمانشاه فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="font-family:b nazanin;">به&shy; منظور بررسی تغییرات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی ناشی از تنش کم &shy;آبی در گیاه نخود، آزمایشی به صورت اسپلیت &shy;پلات و در قالب طرح پایه&shy; بلوک &shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه&rlm; تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه اجرا گردید. فاکتور اصلی رژیم رطوبتی، شامل: 1- آبیاری مطلوب، 2- تنش کم&shy;آبی در مرحله ی غلاف &shy;دهی و 3- گل&shy;دهی و فاکتور فرعی، شامل پنج رقم نخود (آرمان، آزاد، بیونیج، هاشم و </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">ILC482</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">) بود. نتایج حاصله حاکی از </span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">اثر </span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">بالای وجود رطوبت قابل استفاده برای گیاه نخود، بر عمکلرد دانه و عملکرد بیولوژیک بود و در بین ارقام مورد استفاده تحت تنش رطوبتی شدید، رقم</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">ILC482 </span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">&nbsp;با عملکرد دانه به میزان 715 (کیلوگرم در هکتار) و در شرایط عدم وجود تنش، رقم آرمان با عملکرد دانه به مقدار 1355 (کیلوگرم در هکتار) بهترین عملکرد را از خود نشان دادند. براساس </span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">نتایج، کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&nbsp;II</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">و محتوای نسبی آب برگ رابطه&shy; مثبت و معنی&shy; داری با مقدار آب قابل استفاده داشتند و محدودیت رطوبت سبب کاهش معنی&shy; دار این صفات گردید و در ارقام مقاوم که شامل آزاد، </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&nbsp;ILC482</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;"> و بیونیج بود مقادیر بالاتری از صفات مذکور طی تنش خشکی مشاهده گردید. محتوای قندهای محلول و پرولین در برگ&shy; های نخود با کاهش رطوبت موجود افزایش یافت، به نحوی که میزان قندهای محلول در ارقام </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&nbsp;ILC482</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">و آزاد و مقدار پرولین در ارقام </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">&nbsp;ILC482</span></span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">و بیونیج به مقدار بالاتری مشاهده گردید، اما برعکس، غلظت پروتئین&shy; های محلول با افزایش رطوبت، روند افزایشی را دارا بود و بالاترین مقدار برای ارقام هاشم و آرمان به&shy; دست آمد. </span></strong></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>In order to investigate the physiologic and biochemical changes of drought tension in chickpea, a split-plot experiment based on randomized complete blocks design with three replications at the research farm of Campus of Agriculture and Natural Resources of Razi University of Kermanshah was conducted. The main factor was the moisture regimes including: 1-normal irrigation, 2- water deficient tension at podding stage and 3- flowering and the sub factor, including: five chickpea cultivars (Arman, Azad, Bivanij, Hashem and ILC482). The &nbsp;obtained results indicated a high effect of the moisture content of chickpea, on grain yield and biological yield, and among cultivars under intense moisture tension , ILC482 cultivar with seed yield of 715 (kilogram per hectare) and in non-tension conditions , Arman cultivar with the yield of 1355 (kilogram per hectare) showed the best performance. Based on the results, the photochemical efficacy of the photo cysteine II and the relative water content of the leaf had a positive and significant relationship with the amount of water available and the moisture restriction reduced these significant traits and in resistant cultivars including Azad, ILC482 and bionic, higher values of these traits were observed during drought tension. The content of soluble sugars and proline in chickpea leaves increased with decreasing moisture content, so that the amount of soluble sugars in the ILC482 and Azad cultivars and the amount of proline in ILC482 and Bivanij cultivars were higher, but on the contrary, the concentration of soluble proteins increased with increasing moisture content and was the highest in Hashem and Arman cultivars. </strong></div> پروتئین های محلول, پرولین, تنش خشکی, عملکرد و قند های محلول. Soluble proteins, Proline, Drought tension, Yield and Soluble sugars 5 22 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-162&slc_lang=fa&sid=1 سید محمد ناصح حسینی 10031947532846004419 10031947532846004419 No دانشگاه رازی محسن سعیدی mmsaeidi@razi.ac.ir 10031947532846004420 10031947532846004420 Yes دانشگاه رازی سیروس منصوری فر 10031947532846004421 10031947532846004421 No دانشگاه پیام نور کرج