fa بررسی روابط میان عملکرد و صفت‌های وابسته به آن در دو گروه رسیدگی سویا از راه تجزیه علیت فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology پژوهشي Research به منظور بررسی روابط موجود بین صفت‌های مؤثر بر عملکرد دانه رقم دو گروه رسیدگی سویا، آزمایشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان در سال 1388 اجرا گردید. تیمار آزمایشی شامل هفت رقم سویا به نام‌های 033، 032، سحر (متعلق به گروه رسیدگی 4)، ال.‌17، کلارک، زان و مادری (متعلق به گروه رسیدگی 3) بود. در این آزمایش صفت‌های تعداد غلاف در ساقه اصلی، تعداد غلاف در شاخه فرعی، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن هزار دانه، وزن بوته، وزن دانه در بوته، تعداد دانه در بوته، درصد روغن، درصد پروتئین، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت مورد بررسی قرار گرفت. همبستگی بین صفت‌ها، رگرسیون گام به گام و تجزیه علیت در گروه‌های رسیدگی به طور جداگانه انجام شد. نتایج این آزمایش نشان داد که صفت عملکرد بیولوژیک در گروه رسیدگی IV و صفت‌های وزن دانه در بوته، عملکرد بیولوژیک و وزن بوته در گروه رسیدگی III، دارای بیشترین ضریب همبستگی مثبت و معنی‌دار با عملکرد دانه بودند. نتایج رگرسیون گام به گام نیز نشان داد که این صفت‌ها بیشترین درصد تغییرات عملکرد را توجیه کردند. سپس صفت‌های وارد شده به مدل رگرسیونی توسط تجزیه علیت بررسی شد و بر اساس آن در گروه رسیدگی IV، صفت عملکرد بیولوژیک (04/1=r) و در گروه رسیدگی III، صفت وزن دانه در بوته (801/0=r) بیشترین اثر مستقیم و مثبت را بر روی صفت عملکرد دانه دارا بودند. لذا هر گونه فعالیت‌های اصلاحی یا زراعی در جهت بهبود این صفت‌ها می‌تواند عملکرد سویا را افزایش دهد. In order to investigate the relationship between effective traits on seed yield of two maturity groups of soybean, an experiment was conducted as randomized complete block design with three replications at Agricultural Research Farm, University of Guilan in 2009. The experimental treatment was seven soybean cultivars, namely 033, 032, Sahar (belonged to maturity group IV), L.17, Zan, Clark and Madari (belonged to maturity group III). The studied traits were included number of pods on the main stem and on branches, number of pods per plant, number of seeds per pod, 1000 seed weight, plant weight, weight of seeds per plant, number seeds per plant, oil and protein percentage, seed yield and biological yield and harvest index. Simple correlation between traits, stepwise regression and path analysis were carried out in maturity group separately. The results showed biological yield trait in maturity group IV and weight of seeds per plant ,had the highest positive and meaningful correlation with seed yield. Stepwise regression analysis showed that these traits covered majority of total yield changes Then , the entered traits in. regression model were studied , and based on in it in group maturity IV, biological yield trait(r=1.04) and in group maturity III weight of seeds per plant (r=0.80) had majority of direct and positive effect on seed yield. Therefore any maintaining or planting activities in order to improve these traits ,can increases Soybean yield. عملکرد, اجزای عملکرد, سویا, تجزیه علیت. Yield, Yield components, Soybean, Path analysis. 47 57 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-28-56&slc_lang=fa&sid=1 J. Aminifar جاسم امینی‌فر Jaminifar@yahoo.com 1003194753284600249 1003194753284600249 Yes GH. Mohsenabadi غلامرضا محسن‌آبادی 1003194753284600250 1003194753284600250 No MH. Bigluee محمدحسن بیگلویی 1003194753284600251 1003194753284600251 No H. Samizade حبیب‌الله سمیع‌زاده 1003194753284600252 1003194753284600252 No