fa پاسخ عملکرد، اجزای عملکرد و کیفیت دانه ارقام گلرنگ به تنش کم‌آبی و پرایمینگ بذر فیزیولوژی گیاهان زراعی Crop Physiology كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:iransharp;"><strong><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">به&shy; منظور بررسی پاسخ عملکرد، اجزای عملکرد و کیفیت دانه ارقام گلرنگ به تنش کم‌آبی و پرایمینگ بذر با اسید سالیسیلیک آزمایشی به&shy; صورت اسپلیت پلات فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و طی دو سال (95-1394</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">) در مرکز تحقیقات کشاورزی شاهرود انجام شد. کرت اصلی شامل آبیاری در </span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">سه سطح بر اساس میزان تبخیر از تشتک تبخیرکلاس </span></span><span style="font-size:10.0pt;">A</span><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;"> شامل: عدم تنش کم آبی (60 میلی‌متر تبخیر)، تنش کم‌آبی ملایم (120 میلی‌متر تبخیر) و تنش کم‌آبی شدید (180 میلی‌متر تبخیر)</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;"> و کرت فرعی ترکیبی از دو فاکتور ارقام گلرنگ</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">(گلدشت، سینا و صفه) و پرایمینگ</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">بذر (بذور تیمارشده با اسید‌سالیسیلیک و بذور تیمار نشده) بود. نتایج تجزیه مرکب نشان</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">داد</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">که</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">تنش کم‌آبی</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">باعث کاهش</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">معنی</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">دار</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">صفات مورد بررسی</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">ارقام</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">گلرنگ</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">در</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">مقایسه</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">با</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">عدم تنش کم‌آبی</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">شد</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;"> به&shy; طوری&shy;که</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">تنش شدید کم‌آبی باعث کاهش ارتفاع بوته (15 درصد)، عملکرد دانه (29 درصد)، تعداد طبق در بوته (21 درصد)، تعداد دانه در طبق (22 درصد)، وزن طبق (17 درصد)</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;"> درصد مغز دانه (5 درصد)، </span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">درصد روغن دانه (4 درصد)، </span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">عملکرد روغن (36 درصد) و کلروفیل کل (32 درصد) و افزایش درصد پروتئین دانه (4 درصد) و میزان کاروتنوئید (17 درصد) نسبت به شرایط عدم تنش شد. نتایج تجزیه مرکب بیان‌گر بهبود صفات مورد بررسی در تیمار</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">پرایمینگ نسبت به بذور شاهد در هر دو شرایط تنش و عدم تنش کم‌آبی بود. </span></span><span dir="RTL"><span style="font-size:10.0pt;">برهم&shy;کنش سال با آبیاری و رقم اثر معنی‌داری بر عملکرد دانه و عملکرد روغن داشت، به &shy;طوری&shy;که بیش&shy;ترین عملکرد دانه از رقم گلدشت و بیش&shy;ترین عملکرد روغن از رقم صفه در شرایط عدم تنش به&shy; دست آمد.&nbsp;</span></span></strong></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>&nbsp;In order to investigate the response of yield, yield components and seed quality&nbsp; of safflower cultivars to water deficit tension and seed priming with salicylic acid, an experiment was conducted as split plot factorial arrangement based on a randomized complete blocks design with three replications for two years (2015-16) at Shahroud Agricultural Research Center. The main plot consisted of three levels of irrigation based on the evaporation rate of a class A evaporation pan including: no water deficit tension (60 millimeter evaporation), mild water deficit tension (120 millimeter evaporation) and severe water deficit tension (180 millimeter evaporation) as well as subplot a combination of two factors: safflower cultivars (Goldasht, Sina and Soffeh) and seed priming (seeds treated with salicylic acid and non-treated seeds). The results of combined analysis showed that water deficit tension reduced significantly the investigated traits of safflower cultivars compared to non-water deficit tension, so that the severe water deficit tension caused reduction of plant height (15 percent), grain yield (29 percent), number of heads per plant (21 percent), number of seeds per heads (22 percent), head weight (17 percent), kernel percentage (5 percent), oil seed percentage (4 percent), oil yield (36 percent) and total chlorophyll (32percent) and increasing the percentage of seed protein (4 percent)and carotenoid content (17 percent)&nbsp; in comparison to non-tension conditions. The results of combined analysis showed the improvement of the investigated traits in primed treatment compared to control seeds, in both water deficit tension and non-tension conditions. The interaction of year with irrigation and cultivar had a significant effect on grain yield and oil yield, so that the highest grain yield from Goldasht cultivar and the highest oil yield from Soffeh cultivar were obtained under non-tension conditions.</strong></div> خشکی, درصد پروتئین و درصد مغز دانه. Drought, Protein percentage, Kernel percentage, Carotenoid and Oil yield. 39 58 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1-156&slc_lang=fa&sid=1 شهرام طاهری 10031947532846004368 10031947532846004368 No دانشگاه صنعتی شاهرود احمد غلامی ahgholami@yahoo.com 10031947532846004369 10031947532846004369 Yes دانشگاه صنعتی شاهرود حمید عباس دخت 10031947532846004370 10031947532846004370 No دانشگاه صنعتی شاهرود حسن مکاریان 10031947532846004371 10031947532846004371 No دانشگاه صنعتی شاهرود