|
بررسی تأثیر پیشتیمار بذر ماش سیاه (Vigna mungo L.) با سدیم هیدروژن سولفید (NaHS) تحت شرایط تنش قلیایی
|
شبنم یگانه فر   ، فاطمه رحمانی* ، امیر رحیمی |
| گروه زیست شناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. |
|
|
چکیده: (312 مشاهده) |
افزایش شوری خاک بدنبال کاهش بارندگیها و گسترش خشکیها باعث شده میزان قلیائیت خاکها هم افزایش پیدا کند و این خود میتواند صدمات جبران ناپذیری را به محصولات کشاورزی وارد کند. در این پژوهش اثر پیشتیمار بذر در گیاه ماش سیاه (Vigna mungo L.) با هیدروژن سولفید سدیم تحت تنش قلیایی با 9=pH مورد بررسی قرار گرفته است. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و در سه تکرار در آزمایشگاه دانشکده علوم دانشگاه ارومیه انجام شد. دو هفته پس از جوانهزنی، گیاهان در مرحله 4 برگی به مدت 14 روز تحت تنش قلیایی واقع شدند وسنجش میزان رنگیزه های فتوسنتزی (کلروفیل a، کلروفیل b و کاروتنوئیدها)، مالوندیآلدئید، پراکسید هیدروژن، پرولین ، قند محلول، پروتئین کل و آنزیم کاتالازمورد بررسی قرا گرفت.نتایج نشان داد که پیشتیمار بذر با غلظت ۱ میلی‌مولار هیدروژن سولفید سدیم به طور چشمگیری آثار منفی تنش قلیایی را در گیاه ماش سیاه تعدیل کرد. تنش قلیایی به‌تنهایی رنگدانه‌های فتوسنتزی کلروفیلa، کلروفیل bو کاروتنوئیدها را به‌ترتیب ۶۰/۵۳، ۹۸/۵۱ و ۸۷/۴۴ درصدکاهش داد، اما اعمال هیدروژن سولفید سدیم، به‌ترتیب موجب افزایش ۱۳/۲۷، ۶۶/۲۳ و ۷۲/۲۳ درصدی آن‌ها نسبت به تیمار تنش شد. از سوی دیگر، در حالی که تنش قلیایی شاخص‌های پراکسیداسیون لیپیدی را تا ۲۴/۲۳۴ درصد (سایر آلدئیدها) ، سطح پراکسید هیدروژن برگ را تا ۴۳/۱۲۳ درصد افزایش داد، تیمار با ۱ میلی‌مولار هیدروژن سولفید سدیم این مقادیر را به‌ترتیب ۵۰/۲۶ و ۱۹/۳۲ درصد کاهش داد. همچنین، اگرچه تجمع پرولین در پاسخ به تنش قلیایی ۶۱/۳۶ درصد افزایش یافت، پیشتیمار با این غلظت، این افزایش را ۱۳/۲۳ درصد کاهش داد. در مجموع، غلظت ۱ میلی‌مولار هیدروژن سولفید سدیم به عنوان مؤثرترین تیمار، نقش حفاظتی معنی‌داری در کاهش آسیب‌های اکسیداتیو و بهبود تحمل به تنش قلیایی ایفا کرد.
|
|
| واژه‌های کلیدی: پیشتیمار بذر، تنش قلیایی، ماش سیاه و هیدروژن سولفید سدیم. |
|
|
متن کامل [PDF 1221 kb]
(103 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تنشهای محیطی
دریافت: 1405/2/10 | پذیرش: 1405/3/10 | انتشار: 1405/3/10
|
|
|
|
|
|
