crop physiology journal

fa بررسی تأثیر پیش‌تیمار بذر ماش سیاه (Vigna mungo L.) با سدیم هیدروژن سولفید (NaHS) تحت شرایط تنش قلیایی Investigating the effect of black gram (Vigna mungo L.) seed pretreatment with sodium hydrosulfide (NaHS) under alkaline stress conditions تنشهای محیطی Abiotic Stresses پژوهشي Research افزایش شوری خاک بدنبال کاهش بارندگیها و گسترش خشکیها باعث شده میزان قلیائیت خاکها هم افزایش پیدا کند و این خود میتواند صدمات جبران ناپذیری را به محصولات کشاورزی وارد کند. در این پژوهش اثر پیشتیمار بذر در گیاه ماش سیاه (Vigna mungo L.) با هیدروژن سولفید سدیم تحت تنش قلیایی با 9=pH مورد بررسی قرار گرفته است. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و در سه تکرار در آزمایشگاه دانشکده علوم دانشگاه ارومیه انجام شد. دو هفته پس از جوانهزنی، گیاهان در مرحله 4 برگی به مدت 14 روز تحت تنش قلیایی واقع شدند وسنجش میزان رنگیزه های فتوسنتزی (کلروفیل a، کلروفیل b و کاروتنوئیدها)، مالوندیآلدئید، پراکسید هیدروژن، پرولین ، قند محلول، پروتئین کل و آنزیم کاتالازمورد بررسی قرا گرفت.نتایج نشان داد که پیش‌تیمار بذر با غلظت ۱ میلی‌مولار هیدروژن سولفید سدیم به طور چشمگیری آثار منفی تنش قلیایی را در گیاه ماش سیاه تعدیل کرد. تنش قلیایی به‌تنهایی رنگدانه‌های فتوسنتزی کلروفیلa، کلروفیل bو کاروتنوئیدها را به‌ترتیب ۶۰/۵۳، ۹۸/۵۱ و ۸۷/۴۴ درصدکاهش داد، اما اعمال هیدروژن سولفید سدیم، به‌ترتیب موجب افزایش ۱۳/۲۷، ۶۶/۲۳ و ۷۲/۲۳ درصدی آن‌ها نسبت به تیمار تنش شد. از سوی دیگر، در حالی که تنش قلیایی شاخص‌های پراکسیداسیون لیپیدی را تا ۲۴/۲۳۴ درصد (سایر آلدئیدها) ، سطح پراکسید هیدروژن برگ را تا ۴۳/۱۲۳ درصد افزایش داد، تیمار با ۱ میلی‌مولار هیدروژن سولفید سدیم این مقادیر را به‌ترتیب ۵۰/۲۶ و ۱۹/۳۲ درصد کاهش داد. همچنین، اگرچه تجمع پرولین در پاسخ به تنش قلیایی ۶۱/۳۶ درصد افزایش یافت، پیش‌تیمار با این غلظت، این افزایش را ۱۳/۲۳ درصد کاهش داد. در مجموع، غلظت ۱ میلی‌مولار هیدروژن سولفید سدیم به عنوان مؤثرترین تیمار، نقش حفاظتی معنی‌داری در کاهش آسیب‌های اکسیداتیو و بهبود تحمل به تنش قلیایی ایفا کرد.   Increasing soil salinity due to decreasing rainfall and the spread of droughts has also led to an increase in soil alkalinity, which can cause irreversible damage to agricultural crops. In this study, the effect of seed priming with sodium hydrosulfide (NaHS) on black gram (Vigna mungo L.) under alkaline stress (pH 9) was investigated. The experiment was conducted as a factorial experiment based on a completely randomized design with three replications in the laboratory of the Faculty of Science, Urmia University. Two weeks after germination, plants at the four-leaf stage were exposed to alkaline stress for 14 days, and photosynthetic pigments (chlorophyll a, chlorophyll b, and carotenoids), malondialdehyde, hydrogen peroxide, proline, soluble sugar, total protein, and catalase enzyme activity were measured. The results showed that seed priming with 1 mM sodium hydrosulfide significantly mitigated the negative effects of alkaline stress in black gram plants. Alkaline stress alone reduced the photosynthetic pigments chlorophyll a, chlorophyll b, and carotenoids by 53.60%, 51.98%, and 44.87%, respectively, while treatment with 1 mM sodium hydrosulfide increased them by 27.13%, 23.66%, and 23.72%, respectively, compared to the stress treatment. On the other hand, while alkaline stress increased lipid peroxidation indicators by up to 234.24% (other aldehydes) and leaf hydrogen peroxide levels by 123.43%, treatment with 1 mM sodium hydrosulfide reduced these values by 26.50% and 32.19%, respectively. Furthermore, although proline accumulation raised by 36.61% in response to alkaline stress, seed priming with this concentration reduced this increase by 23.13%. Overall, the concentration of 1 mM sodium hydrosulfide, as the most effective treatment, played a significant protective role in reducing oxidative damage and improving tolerance to alkaline stress.   پیش‌تیمار بذر, تنش قلیایی, ماش سیاه و هیدروژن سولفید سدیم. Seed priming, Alkaline stress, Black gram and Sodium hydrosulfide. 19 42 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1399-3&slc_lang=fa&sid=1 Shabnam Yeganehfar شبنم یگانه فر sh.yeganehfar@urmia.ac.ir 2754294821 100319475328460012680 No Faculty of Science, Urmia University, Urmia, Iran. گروه زیست شناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. Fatemeh Rahmani فاطمه رحمانی f.rahmani@urmia.ac.ir 4323405340 100319475328460012681 Yes Faculty of Science, Urmia University, Urmia, Iran. گروه زیست شناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. Amir Rahimi امیر رحیمی e.rahimi@urmia.ac.ir 2909668797 100319475328460012682 No Faculty of Agriculture, Urmia University, Urmia, Iran. گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.