fa اثر محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک بر تعدیل تنش اکسیداتیو، سیستم آنتی‌اکسیدانی و عملکرد آفتابگردان تحت تیمار علف‌کش لینورون تنشهای محیطی Abiotic Stresses كاربردي Applicable <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;&nbsp;&nbsp; این پژوهش با هدف بررسی اثر محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک بر عملکرد و کاهش تنش اکسیداتیو ناشی از کاربرد علف‌کش <span style="color:black">لینورون</span> در آفتابگردان انجام شد</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان در سال ۱۴۰۰-۱۴۰۱ اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل سطوح مختلف علف‌کش لینورون (عدم کاربرد، ۲۵/0، ۵/0، ۷۵/0 و ۱ لیتر در هکتار) و محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک (عدم کاربرد، ۵/0، ۱ و ۲ میلی‌مولار) بود. کاربرد علف‌کش لینورون به تنهایی باعث افزایش معنی‌دار عملکرد دانه، وزن هزار دانه و ماده خشک آفتابگردان و کاهش وزن خشک علف‌های هرز شد. اثر متقابل علف‌کش و اسید سالیسیلیک بر عملکرد روغن، تعداد دانه در طبق، فعالیت کاتالاز و میزان</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مالون‌دی‌آلدئید معنی‌دار بود.</span></span></span></b> <b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بالاترین عملکرد روغن (<a name="_Hlk222311983">1459 </a>کیلوگرم در هکتار) با کاربرد 1 لیتر در هکتار لینورون و 5/0 میلی&shy;مولار اسید سالیسیلیک به‌دست آمد که نسبت به تیمار شاهد 102 درصد بیشتر بود. بیشترین عملکرد دانه (9/3937 کیلوگرم در هکتار) و وزن هزار دانه (7/55 گرم) با کاربرد یک لیتر در هکتار لینورون مشاهده شد که به‌ترتیب 50 و 19 درصد نسبت به شاهد بیشتر بود. همچنین بیشترین فعالیت کاتالاز و کم‌ترین میزان</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مالون‌دی‌آلدئید در ترکیب تیماری شامل سطوح بالای علف‌کش (75/0 و یک لیتر) همراه با اسید سالیسیلیک 5/0 میلی‌مولار مشاهده شد</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span></b><b> </b><b>&nbsp;</b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">به‌طور کلی، محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک با غلظت 5/0 میلی‌مولار توانست با فعال‌سازی سیستم آنتی‌اکسیدانی (افزایش کاتالاز) و کاهش شاخص تنش اکسیداتیو (مالون‌دی‌آلدئید)، اثرات منفی احتمالی علف‌کش را تعدیل و در برخی موارد عملکرد آفتابگردان را بهبود بخشد. بنابراین، استفاده هم‌زمان این دو ماده می‌تواند به عنوان یک راهکار مدیریتی مفید در جهت افزایش عملکرد روغن آفتابگردان توصیه گردد</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span></b><b> </b></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif">&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study aimed to evaluate the effect of foliar application of salicylic acid on yield and the alleviation of linuron-induced oxidative stress in sunflower. The experiment was conducted as a factorial arrangement in a randomized complete block design (RCBD) with three replications during the 2021&ndash;2022 growing season. Experimental factors included different levels of linuron herbicide (0, 0.25, 0.5, 0.75, and 1 L ha</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span cambria="" math="" style="font-family:">⁻</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&sup1;) and foliar application of salicylic acid (0, 0.5, 1, and 2 mM). Application of linuron alone significantly increased grain yield, thousand-seed weight, and sunflower dry matter, while reducing weed dry weight. The interaction between linuron and salicylic acid was significant for oil yield, number of seeds per head, catalase activity, and malondialdehyde content. The highest oil yield (1459 kg ha</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span cambria="" math="" style="font-family:">⁻</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&sup1;) was obtained with 1 L ha</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span cambria="" math="" style="font-family:">⁻</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&sup1; linuron combined with 0.5 mM salicylic acid, which was 102% higher than the control. The maximum seed yield (3937.9 kg ha</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span cambria="" math="" style="font-family:">⁻</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&sup1;) and thousand</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span mincho="" ms="" style="font-family:">‑</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">seed weight (55.7 g) were observed with 1 L ha</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span cambria="" math="" style="font-family:">⁻</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&sup1; linuron representing increases of 50% and 19%, respectively, compared to the control. Moreover, the highest catalase activity and the lowest malondialdehyde content were recorded in treatments containing higher linuron concentrations (0.75 and 1 L ha</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span cambria="" math="" style="font-family:">⁻</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&sup1;) combined with 0.5 mM salicylic acid. Overall, foliar application of 0.5 mM salicylic acid effectively alleviated the potential adverse effects of linuron by activating the antioxidant system (increasing catalase activity) and reducing oxidative stress indicators (malondialdehyde), thereby improving sunflower performance in some cases. Therefore, the combined application of linuron and salicylic acid can be recommended as an effective management strategy to enhance sunflower oil yield.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </b><b><span lang="FA" dir="RTL" style="font-family:"B Nazanin""></span></b></span></span></span><br> &nbsp; تنش اکسیداتیو, عملکرد روغن و فعالیت آنزیم کاتالاز. Oxidative stress, oil yield and catalase enzyme activity. 45 78 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-1707-2&slc_lang=fa&sid=1 Hakim Saki حکیم ساکی hakimsaki1348@gmail.com 1988830419 100319475328460012710 No Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران. Alireza Abdali Mashhadi علیرضا ابدالی مشهدی alirezaabdali@asnrukh.ac.ir 1755941846 100319475328460012711 No Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران. Elham Elahi Fard الهام الهی فرد e.elahifard@asnrukh.ac.ir 2002211140 100319475328460012712 No Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران. Ali Ghatei علی قاطعی ghateiali@asnrukh.ac.ir 1829501364 100319475328460012713 Yes Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran. گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.