fa ارزیابی روش‌های مختلف کنترل علف‌های هرز بر رشد، صفات زراعی و عملکرد نخود دیم در کشت پاییزه به زراعی Crop Improvment پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span 2="" nazanin="" style="font-family:">به منظور بررسی روش‌های مختلف کنترل علف‌های هرز بر رشد صفات زراعی و عملکرد نخود دیم آزمایشی در مزرعه معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم سرارود کرمانشاه طی دو سال زراعی (1402-1400) صورت گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار انجام شد. عوامل آزمایش شامل تاریخ کاشت پاییزه در دو سطح (1- کشت قبل از بارندگی موثر و 2- کشت بعد از بارندگی موثر) و روش‌های کنترل علف‌های هرز با پنج سطح شامل (شاهد: عدم کنترل علف هرز<a name="_Hlk219925595">، </a>وجین دستی، ترفلان+ سوپر گالانت، ترفلان+ کنترل مکانیکی، ترفلان+ سوپر گالانت+ کنترل مکانیکی) بودند. نتایج نشان داد که اجرای عملیات کاشت قبل از اولین بارندگی موثر پاییزه سبب بهبود رشد رویشی و افزایش عملکرد و اجزای عملکرد نخود گردید. بر اساس نتایج، عملکرد دانه در تاریخ کاشت قبل از بارندگی موثر در سال اول و دوم به ترتیب 9/17 و 11/17 درصد افزایش نشان داد. همچنین با مقایسه روش‌های مختلف کنترل علف هرز مشخص گردید که حداکثر مقادیر صفات مورد بررسی تحت تاثیر وجین دستی حاصل گردید. عملکرد دانه تحت تاثیر وجین دستی در مقایسه با شاهد در سال اول و دوم به ترتیب: 2/64 و 5/95 درصد افزایش نشان داد. بر اساس نتایج حاصله کشت نخود قبل از بارندگی موثر پاییزه به همراه وجین دستی علف‌های هرز پیشنهاد می‌گردد. همچنین در صورت افزایش هزینه‌های کارگری جهت کنترل علف‌های هرز، کاربرد <span style="color:black">علف‌کش‌های ترفلان (پیش کاشت) و سوپر گالانت (پس رویشی) و انجام کنترل مکانیکی (بین ردیف‌های کاشت) به عنوان جایگزینی جهت روش وجین دستی معرفی می‌گردد.</span></span></span></span></b></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="line-height:150%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">In order to study the </span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">different weed control methods on </span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">growth,</span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">&nbsp;agronomical traits of rainfed and yield of chickpea in autumn, an experiment conducted </span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">at research farm of Sararood Dryland Agricultural Research Institute, for two years 2021-2023. The experiment was as factorial, based on randomized complete block design with four replications. The experimental factors were included two autumn sowing dates: (1- sowing before the effective rainfall and 2- sowing after the effective rainfall in autumn) and different weed controls with five methods including (control: no weeding, manual weeding, Treflan+Gallant Super herbicides, Treflan+ mechanical control, Treflan+ Gallant Super+ mechanical control). In this study sowing before the effective rainfall in autumn improved the vegetative growth, yield attributes and seed yield. Based the results, seed yield increased by 17.9 and 17.11% before the effective rainfall in autumn, during the first and second years as arrangement. Also, comparison of </span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">different weed control methods showed that the maximum characters achieved by weed manual method. Seed yield increased by 64.2 and 95.5% by manual method in first and second year in comparison with control. Based the obtained results, </span></span></b><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">sowing before the effective rainfall in autumn and weed manual methods recommended. Also, application of Treflan (pre-sowing) and Gallant Super (post-emergence) herbicides and mechanical control (between rows) recommended to control weeds as replacement of manual weeding methods in high labor cost condition.</span></span></b></span></span></span></span></span><br> &nbsp; علف هرز, علف‌کش, عملکرد, کشت دیم, نخود Chickpea, Herbicide, Rainfed, Weed, Yield. 89 107 http://cpj.ahvaz.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-630-11&slc_lang=fa&sid=1 Meysam Zarafshani میثم زرافشانی zarafshani.m@yahoo.com 0452859255 100319475328460012472 No Islamic Azad University, Sanandaj, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران Babak Pasari بابک پاساری b.pasari@iau.ac.ir 0452859255 100319475328460012473 Yes Department of Agronomy and Plant Breeding, Sa.C., Islamic Azad University, Sanandaj, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران Abdolvahab Abdulahi عبدالوهاب عبدالهی avabdulahi51@yahoo.com 3230057392 100319475328460012474 No Dryland Agricultural Research Institute, Sararood branch, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO), Kermanshah, Iran. موسسه تحقیقات کشاورزی دیم سرارود کرمانشاه، معاونت سرارود، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران Asad Rokhzadi اسعد رخزادی asadrokh@iau.ac.ir 3730226029 100319475328460012475 No Department of Agronomy and Plant Breeding, Sa.C., Islamic Azad University, Sanandaj, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران Khosro Mohammadi خسرو محمدی khosromohammadi@iau.ac.ir 373209082 100319475328460012476 No Department of Agronomy and Plant Breeding, Sa.C., Islamic Azad University, Sanandaj, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران