چکیده با توجه به اینکه عملکرد تککشتی در گیاهان بهواسطه مصرف بیرویه کودهای شیمیایی افزایش یافته و اینروند در نهایت موجب آلودگی های زیستمحیطی میشود، بر همیناساس به منظور جایگزینی کودهای شیمیایی توسط کودهای زیستی در کشت مخلوط، آزمایشی در سال زراعی 99-1398 بهمنظور ارزیابی کشت مخلوط گندم و کلزا تحت تاثیر کودهای زیستی و شیمیایی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان انجام شد. آزمایش بهصورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. عامل اول در چهار سطح کودی 200 کیلوگرم نیتروژن + 150 کیلوگرم فسفر، کود زیستی نیتروکسین + فسفر بارور 2، 100 کیلوگرم نیتروژن + 75 کیلوگرم فسفر + کود زیستی نیتروکسین + فسفر بارور 2 و تیمار شاهد بود. عامل دوم در پنج الگوی مختلف کشت شامل تککشتی گندم، تککشتی کلزا، 25% گندم+ 75% کلزا،50% گندم + 50% کلزا و 25% کلزا + 75% گندم طراحی گردید. برهمکنش تیمارها نشان داد که الگوهای مختلف کاشت و کود بر عملکرد دانه و صفات فیزیولوژیکی معنیدار بودند. بیشترین مقدارکلروفیل، فتوسنتز خالص، تعرق و هدایت روزنهای کلزا و گندم در الگوی کشت خالص + تلفیق کودهای شیمیائی و زیستی بهدست آمد. از طرفی بیشترین مقاومت روزنهای کلزا از کمترین جزء مخلوط (25 درصد) در حضور کود شیمیایی مشاهده گردید. شایان ذکر است که بیشترین مقاومت روزنهای گندم از 25 درصد گندم در حضور تلفیق کود زیستی و شیمیائی بهدست آمد. با توجه به اینکه بیشترین عملکرد و دیگر صفات از کشت خالص مشاهده گردید، اما نتایج مجموع در تیمارهای 75: 25 و 50: 50 در کلزا و گندم نسبت به کشت خالص برتری لازم را نشان دادند. با توجه به آزمایش حاضر استفاده از کودهای تلفیقی (کود شیمیایی+ زیستی) موجب بهبود صفات فوق گردید، بنابراین توصیه میشود به جای تک کشتی گندم و کلزا از کشت مخلوط این دو محصول به نسبت 75درصد گندم و 25 درصد کلزا و به جای استفاده از کودهای شیمیایی خالص، از کودهای زیستی در تلفیق با کودهای شیمیایی استفاده شود..
rahmati S, Azizi K, Isvand H R, Akbarpour O. Evaluation of wheat and canola mixed crops under the influence of biological and chemical fertilizers. فیزیولوژی گیاهان زراعی 2023; 14 (56) :117-131 URL: http://cpj.ahvaz.iau.ir/article-1-1601-fa.html
رحمتی ستار، عزیزی خسرو، عیسوند حمیدرضا، اکبرپور امیدعلی. ارزیابی کشت مخلوط گندم و کلزا تحت تاثیر کودهای زیستی و شیمیایی. مجله علمی فیزیولوژی گیاهان زراعی. 1401; 14 (56) :117-131